Reconstructie over de komst van medicijnreus Eli Lilly
Eli LillyIn het geheim wordt al sinds de zomer van 2024 gewerkt aan de komst van Eli Lilly naar Valkenburg. Deze reconstructie blikt terug op hoe de Katwijkse politiek de komst van een fabriek tot nu toe heeft mogelijk gemaakt. Dit artikel is tot stand gekomen door financiering van het Leids Mediafonds.
Deel 1: Katwijk zoekt jaren naar oplossing voor oude kassen en krijgt er in 2024 een aangeboden
Deel 3: Omwonenden praatten in zomer 2025 mee over Eli Lilly, zonder het te weten
Deel 4: Raadsleden en ambtenaren voelen tijdsdruk Eli Lilly
Deel 5: Eli Lilly-miljoenen waren een dag geldig, raadsleden zien daardoor af van uitstel stemming
Hoe Katwijk haar beste beentje voorzette, in ruil voor een nieuw kruispunt
Er heerst een feeststemming in Den Haag. De grootste farmaceut ter wereld, Eli Lilly, heeft het hele danstheater Amare afgehuurd voor een aankondiging. Meer dan honderd gasten zijn aanwezig, onder wie twee ministers en de hoogste baas van het Amerikaanse bedrijf, Dave Ricks. Ook burgemeester Cornelis Visser en wethouder Gerard Mostert van de gemeente Katwijk hebben een prominente rol. Hapjes en champagneglazen staan klaar.
Deze maandagmiddag 3 november 2025 kondigt Eli Lilly aan miljarden te gaan investeren in Valkenburg. Een enorm succes voor de BV Nederland. Shell en Unilever hebben Nederland verlaten en tijdens de verkiezingscampagne is volop gewaarschuwd voor een verslechterend investeringsklimaat. Maar zie: de komst van Eli Lilly toont aan dat Nederland nog altijd meetelt in de wereldeconomie.
‘Katwijk en Leiden juichen om komst pillenreus Eli Lilly: vlag uit, fanfare geregeld,’ kopt de Telegraaf. Het Financieele Dagblad opent met voorpaginanieuws over de investering van 2,5 miljard euro. En het NOS Journaal spreekt van een ‘grootse aankondiging’. Minister Vincent Karremans van Economische Zaken is na de presentatie in alle media te vinden. Hij is bijzonder verheugd. ‘Dit geeft een boost aan de Nederlandse economie. Het is een mooi signaal aan de rest van de wereld,’ vertelt hij aan het FD.
v.l.n.r. Marco Frenken, Dave Ricks, demissionair minister Vincent Karremans, wethouder Gerard Mostert en ontwikkelaar Nanne de Ru. - David van Dam
‘Ik was nog niet in de gloria’
Tijdens de fotosessie na afloop van de presentatie is ook een plek gereserveerd voor wethouder Mostert. Hij speelt een hoofdrol bij de komst van de medicijnreus. Anderhalf jaar is hij bezig geweest om dit feest mogelijk te maken. Maar Mostert deelt niet in de euforie. Bij het NOS Journaal laat hij blijken geen garantie te kunnen geven dat in Valkenburg ‘de schop in de grond kan’. Want er volgt nog inspraak en een heel vergunningentraject moet worden doorlopen.
‘Ik dacht: we moeten het nog wel gaan verzilveren,’ zegt Mostert acht maanden later in een interview voor deze reconstructie. ‘Ik was nog helemaal niet zo in de gloria. Vanaf dat moment begon het werk pas echt.’ Want dat een fabriek ook drukte en overlast met zich mee gaat brengen, is voor hem duidelijk. Aan de wethouder de taak om hiervoor voldoende wisselgeld in de wacht te slepen. Miljoenen voor nieuwe wegen en betaalbare woningen.
Inmiddels zijn we tien maanden verder en staan veel seinen op groen. De gemeenteraad zal vermoedelijk begin oktober in meerderheid instemmen met de komst van Eli Lilly. Maar wat ging daaraan vooraf? Hoe hard heeft Katwijk onderhandeld? Hoe is de houding van het gemeentebestuur en de raad over de komst van de kolossale pillenfabriek veranderd? Hoeveel stroop en druk was daarvoor nodig?
In deze reconstructie wordt dieper ingegaan op deze vragen. Hiervoor is in de afgelopen maanden met wethouder Mostert, raadsleden en inwoners gesproken. Ook zijn er geheime stukken opgevraagd bij het Rijk en de gemeente en is gebruikgemaakt van recent geopenbaarde brieven en documenten.
Deel 1: Katwijk zoekt jaren naar oplossing voor oude kassen en krijgt er in 2024 een aangeboden
Deel 3: Omwonenden praatten in zomer 2025 mee over Eli Lilly, zonder het te weten
Deel 4: Raadsleden en ambtenaren voelen tijdsdruk Eli Lilly
Deel 5: Eli Lilly-miljoenen waren een dag geldig, raadsleden zien daardoor af van uitstel stemming
Verantwoording
Deze reconstructie is mogelijk gemaakt door een subsidie van het Leids Mediafonds. Het doel is inzicht te geven in de lokale politieke besluitvorming rond de komst van medicijnfabrikant Eli Lilly naar Valkenburg.
Voor het onderzoek is door Thomas van der Meij gesproken met wethouder Gerard Mostert, een selectie van raadsleden, actiegroepen en tientallen inwoners. Ook is gebruikgemaakt van eerdere interviews van de auteur met de kwekers in het gebied en met directeur Marco Frenken van Eli Lilly Nederland voor de Katwijksche Post.
Daarnaast zijn tientallen brieven, notulen en andere documenten van overheden geraadpleegd. Meerdere stukken waren in eerste instantie vertrouwelijk en zijn inmiddels vrijgegeven. Voor vijf andere stukken is door de Katwijksche Post in juni 2026 een verzoek tot openbaring ingediend bij het Rijk en de gemeente. Daarvan zijn er twee gedeeltelijk toegekend. De gemeenteraad heeft ervoor gekozen drie notulen van geheime raadsvergaderingen niet openbaar te maken.
