Raadsleden en ambtenaren voelen tijdsdruk Eli Lilly, de wethouder niet
AlgemeenIn het geheim wordt al sinds de zomer van 2024 gewerkt aan de komst van Eli Lilly naar Valkenburg. Deze reconstructie blikt terug op hoe de Katwijkse politiek de komst van een fabriek tot nu toe heeft mogelijk gemaakt. Dit artikel is tot stand gekomen door financiering van het Leids Mediafonds.
April 2026 | Raadsleden en ambtenaren voelen tijdsdruk Eli Lilly, de wethouder niet
In januari 2026 gaat de sloopkogel in de eerste kassen, maanden voor een bouwvergunning is aangevraagd. Er is haast, want nog dit jaar wil Eli Lilly de bouw van de fabriek starten en in 2029 afronden. Na een jaar testen moeten de eerste pillen dan van de band rollen. Als Eli Lilly de bouwvergunning moet afwachten, loopt de planning spaak.
Er mag niet te veel vertraging optreden in het vergunningsproces om 2030 te halen. René Slootweg (GemeenteBelangen) kent de Amerikaanse bedrijfscultuur door zijn vorige baan: ‘Er zit een enorme druk achter om zo’n planning te halen. Ze hebben zoveel geld, als ze de planning niet halen, zullen ze zeggen: “we doen het niet.” Die dreiging voelt een overheid.’
4.500 pagina’s in elf weken
Op Goede Vrijdag, 3 april, dient Eli Lilly de aanvraag in: 4.500 pagina’s. Dat is twee dagen nadat de nieuwe gemeenteraad is geïnstalleerd. Volgens raadsleden had Eli Lilly de aanvraag eerder willen indienen, maar de verkiezingen gooiden roet in het eten. April is het eerste moment dat een aanvraag kon worden ingediend.
De gemeente heeft zes maanden om de aanvraag te behandelen. De gemeenteraad krijgt in eerste instantie elf weken. ‘Veel te kort,’ volgens Slootweg: ‘Voor Valkenhorst hadden we jaren de tijd. In die aanvraag waren ook nog veel minder pagina’s.’ Op 18 juni moet de raad een ‘voorlopig positief bindend advies’ geven. Dat is een oordeel op basis van de stukken die er dan liggen. Na een half jaar mag de raad anders besluiten op basis van nieuwe feiten. Zonder instemming komt de fabriek er niet. Dit is het machtsmiddel van de gemeenteraad.
‘Ingebouwd voor Eli Lilly’
Dat de raad een tussentijds advies geeft, is ongebruikelijk. ‘Ik ken geen enkele vergunningsaanvraag waarbij wij als raad tussendoor om advies worden gevraagd,’ legt Gijsbert Schrijvers uit. Wethouder Mostert heeft daar een verklaring voor. De toestemming onder voorbehoud is ingebouwd om raadsleden al in een vroeg stadium mee te nemen.
Volgens raadsleden is deze tussenbeoordeling ontstaan op initiatief van Eli Lilly. Schrijvers: ‘Dit is hun wens. Anders zouden ze verder zoeken. Met een tussentijds advies vanuit de gemeenteraad hebben ze meer zekerheid.’ CDA’er Jacco van Duijn zegt hetzelfde: ‘Dit is ingebouwd voor Eli Lilly. Wij hebben minder tijd om na te denken en onderzoeken af te wachten. Ik kan mijn democratische rol niet goed uitvoeren.’
Wettelijke termijnen
Wethouder Mostert herkent de opgelegde tijdsdruk niet. ‘We hebben gewoon wettelijke termijnen. We doorlopen het proces zoals altijd.’ Ook in persoonlijk contact met Eli Lilly merkt hij geen tijdsdruk. ‘Nee, want we werken juist heel collegiaal samen.’
Hij verwacht dat ambtenaren wel de druk vanuit Eli Lilly ervaren – net als vanuit de maatschappij en de overheid – voegt hij toe. ‘Tegen hen zal Eli Lilly zeggen: “Het duurt te lang. Dit is nog te onzeker. En als dit nu niet wordt ingevuld dan…”’ Daar maakt Mostert zijn zin niet af. In een ander interview licht hij dat toe. De farmaceut dreigt niet direct, maar iedereen voelt de druk van een miljardenbedrijf: ‘Als we niet het tijdspad lopen en onze time to market niet halen…,’ legt Mostert uit. ‘Dat Eli Lilly zekerheid wil, dat snap ik. Die kunnen ze krijgen op het moment dat ze aan de voorwaarden voldoen die wij hebben gesteld.’
In een reactie ontkent Eli Lilly de vergunningsaanvraag eerder te hebben willen indienen: ‘Er is geen verband met de timing van de gemeenteraadsverkiezingen.’ Ook heeft het bedrijf ‘geen voorkeur’ gehad voor een tussentijds advies of een andere procedure. Eli Lilly heeft ‘bewust en positief voor Katwijk gekozen’. Er worden dus geen alternatieve locaties overwogen als het proces vertraagt.
