Ongeregeldheden, aanhoudingen en een gewonde; een reconstructie van de rellen

Wat begon als een aangekondigde protestactie tegen de viering van de Israëlische Onafhankelijkheidsdag, liep woensdagavond in Katwijk uit op rellen. Er viel een gewonde, de mobiele eenheid moest ingrijpen, en de rust keerde pas later op de avond terug. Hoe kon het zover komen? Een reconstructie van de gebeurtenissen.

Spanning

Vanaf het moment dat salafistisch prediker Abou Hafs opriep tot demonstratie bij de Nieuwe Kerk, waar de stichting Christenen voor Israël de Israëlische Onafhankelijkheidsdag vierde, hing er spaning in de lucht. Zowel de gemeente Katwijk als de politie was op de hoogte van de oproep. De demonstratie werd toegestaan - demonstreren is een recht in Nederland -, in een afgebakend vak aan de Voorstraat, op ongeveer tweehonderd meter afstand van de kerk.

Volgens de politie waren er vanaf het begin van de avond enkele tientallen demonstranten en tegendemonstranten in het centrum en op de boulevard aanwezig. Onder hen bevonden zich ook personen met gezichtsbedekkende kleding. De groep op de boulevard werd door de politie weggestuurd. Rond 18.30 uur begon de samenkomst in de Voorstraat.

De vlam slaat in de pan

Wat een ordelijke demonstratie leek te worden, sloeg snel om. Plotseling doken uit verschillende richtingen groepen tegenstanders op. Sommigen gemaskerd, anderen met wapenstokken in de hand. Ze stormden op de demonstranten af en gingen hen te lijf. De politie was ter plaatse, maar kon het directe geweld niet voorkomen. Paarden werden ingezet voor charges. Daarna stelde de mobiele eenheid zich op in linie om verdere escalatie te verhinderen. De politie roept om: ‘Verwijder u, of geweld wordt gebruikt!’ 

Ondertussen werd bij de kerk de bijeenkomst voorbereid. Bezoekers met kaarten mochten door de linie van de ME heen. Een vertegenwoordiger van Christenen voor Israël werd daarbij begeleid. Een demonstrant raakte onwel of gewond; een ambulance kwam ter plaatse.

Scanderende menigte en projectielen

Om 19.30 uur begon de demonstratie officieel. De voorman beklaagde zich over de inperking van het demonstratierecht. Vanuit het publiek klonk boegeroep. Kort daarop werd de politie bekogeld met eieren, stenen en bierflessen. De situatie werd opnieuw grimmig. Een patstelling volgde: de demonstranten bleven omsingeld, terwijl de politie zich opmaakte voor verdere escalatie.

De politie zette een strategie in om de demonstranten veilig weg te krijgen. Door het ME-blok stapsgewijs op te rekken, kon de groep zonder verdere confrontaties worden afgevoerd. Rond 21.45 uur keerde de rust terug.

Politieke gevolgen

De nasleep bleef niet uit. Politieke partij DURF kondigde een spoeddebat aan. De partij stelt dat het vooraf duidelijk was dat de demonstratie kon ontaarden in ongeregeldheden. ‘De signalen waren breed bekend’, aldus DURF. De partij vraagt zich af waarom burgemeester Visser geen verbod op de demonstratie uitvaardigde. ‘Het is onbegrijpelijk dat deze demonstratie is doorgegaan.’

Ook de ChristenUnie Katwijk sprak zich uit: ‘Terwijl binnen in de kerk vredig werd herdacht, werd buiten de orde ernstig verstoord.’ De partij wil opheldering over de afwegingen van de burgemeester. Beide partijen eisen dat de rol van prediker Abou Hafs, die wordt verdacht van het doorsluizen van geld naar IS, nadrukkelijk wordt meegenomen in het debat.

De balans

De politie meldde uiteindelijk dat ongeveer driehonderd mensen betrokken waren bij het verstoren van de openbare orde. Twee personen werden aangehouden, één persoon raakte gewond aan het gezicht. Berichten over steekincidenten in de Tramstraat bleken later onjuist.