Burgemeester adviseert raad referendum over Eli Lilly af te wijzen

Burgemeester Nathanaël Middelkoop adviseert de gemeenteraad om geen referendum te houden over het raadsbesluit rond de komst van Eli Lilly. Hij doet dat in zijn rol als voorzitter van de gemeenteraad. Opvallend is dat het referendumverzoek volgens de onafhankelijke referendumcommissie wel aan de voorwaarden voldoet. Toch ziet de commissie ruimte om het verzoek in deze uitzonderlijke situatie af te wijzen.

Zes inwoners dienden eerder een inleidend verzoek in voor een referendum over het bindende advies dat de gemeenteraad moet geven over de omgevingsvergunning voor Eli Lilly. Daarvoor waren minimaal driehonderd geldige steunverklaringen nodig. Die eerste steun is binnen.

De referendumcommissie concludeert in haar advies van maandag 29 september dan ook dat het verzoek ontvankelijk is. Dat betekent dat het traject voor een referendum in principe kan worden voortgezet. Toch adviseert burgemeester Middelkoop de gemeenteraad om daar niet mee door te gaan.

Referendum zou geen effect meer hebben

Volgens Middelkoop zijn er twee dringende redenen om het referendumverzoek af te wijzen. De belangrijkste is dat een referendum niet meer op tijd kan worden gehouden om nog invloed te hebben op de vergunning voor Eli Lilly.

De gemeenteraad bespreekt donderdag 1 oktober het bindende advies over de omgevingsvergunning. Het college wil een dag later, op vrijdag 2 oktober, een besluit nemen over de vergunning. Een referendum organiseren kost aanzienlijk meer tijd. Wanneer de uitslag er uiteindelijk ligt, is het besluit over de vergunning dus waarschijnlijk al genomen.

Volgens de raadsvoorzitter zou een referendum daardoor feitelijk geen effect meer hebben. Daarnaast vreest hij dat het organiseren van een referendum na de besluitvorming juist schadelijk kan zijn voor het vertrouwen in het gemeentebestuur én in het referendum als democratisch instrument.

‘Unieke situatie’

Ook de referendumcommissie spreekt van een bijzondere en unieke situatie. De gemeenteraad staat volgens de commissie voor een dilemma. De raad kan op 1 oktober een bindend advies geven, waarna een veel later gehouden referendum daar feitelijk niets meer aan kan veranderen. De andere mogelijkheid is wachten op de uitslag van een referendum, maar daardoor dreigt de gemeente de wettelijke termijnen binnen de vergunningprocedure te overschrijden.

De commissie noemt de spanning tussen beide procedures in haar advies vrijwel onoplosbaar. Hoewel het onderwerp geschikt is voor een referendum en het verzoek ontvankelijk is, kan de commissie er begrip voor opbrengen als de gemeenteraad het verzoek onder deze uitzonderlijke omstandigheden toch niet inwilligt. De Katwijkse referendumverordening biedt de raad de mogelijkheid om een referendum wegens dringende redenen niet toe te staan.

Raad neemt donderdag besluit

De gemeenteraad neemt donderdag 1 oktober zelf een besluit over het referendumverzoek. Tijdens de vergadering kan de raad eerst met de referendumcommissie in gesprek over haar advies.

Daarna moet blijken of een meerderheid het voorstel van burgemeester Middelkoop volgt en het referendumverzoek afwijst. Dezelfde avond behandelt de raad ook het definitieve bindende advies over de omgevingsvergunning voor Eli Lilly.