Wie zijn de ‘Drie gezusters’ op het Katwijkse strand?

Het Katwijks Museum heeft een schatkamer. Nieuwe aankopen, spontane schenkingen en schilderijen uit erfenissen worden opgenomen in de collectie, maar blijven vaak onzichtbaar voor de museumbezoeker. Deze rubriek biedt een inkijkje in die schatkamer, met haar verborgen parels.

De schilder maakt het ons eenvoudig. De hemel is weids, het strand geeft vaste grond onder de voeten en de zee is bescheiden aanwezig. Onder die allesbeheersende hemel staan negen mensen op het strand: zes vrouwen en drie mannen, uitkijkend over zee.

Mensen lijken hier figuranten, maar dat zijn ze zeker niet. Donkerder dan hun omgeving vullen ze de ruimte en verbinden ze hemel en strand. Wie zijn deze mensen en wie zijn de drie gezusters? Waarom zijn ze daar?

De zes witte mutsen, met daaronder de skoemantels en lange rokken, spreken voor zichzelf. De drie mannen spelen op de achtergrond een bescheiden rol. Op de voorgrond staan vier vrouwen. Met enige tussenruimte zien we nog twee vrouwen en drie mannen. Drie zussen zijn niet te onderscheiden. Bedoelde de kunstenaar met de titel misschien iets anders? Kijken ze uit naar een voor ons onzichtbaar schip met de naam ‘Drie gezusters’? De man rechts in het tweede groepje wijst naar zee.

We zien geen gezichten. De kleding blijft gedempt, met kleine kleurverschillen: een lichtroze skoemantel en hier en daar een veeg blauw in de rokken. Met kleine toetsen wit voor de mutsen en klompen trekt de schilder onze aandacht. Een streep schuimende zee versterkt het beeld.

Je zou het schilderij een impressie van wachten kunnen noemen. De grijsblauwe hemel beslaat meer dan de helft van het doek. Er hangt dreiging in de lucht. Hoe lang duurt het nog voordat het schip verschijnt?

Adolf Kaufmann (1848-1916) was een Oostenrijkse landschapsschilder. Hij werd sterk beïnvloed door de Franse School van Barbizon en reisde veel door Europa. Tussen 1910 en 1913 bezocht hij ook enkele keren Nederland. Zijn sfeervolle landschappen vonden hun weg naar grote tentoonstellingen en waren geliefd bij koninklijke huizen en de adel.

Dankzij een schenking van Johanna Geertruida Kruijt bezit het Katwijks Museum dit verstilde strandgezicht. Waren de drie gezusters misschien muzen van Kaufmann? Het antwoord blijft onbekend. Muzen van wie we meer weten, zijn te zien in de tentoonstelling ‘De Muze van…’, tot en met 4 oktober van dit jaar in het Katwijks Museum.