Ingezonden: Podcast over Gekkenlogger is ‘pure misleiding’
AlgemeenVorige maand lanceerde BNNVARA met veel publiciteit de podcastserie Zwijgen aan zee van Roeland Wendel. Daarin zou een ‘Katwijks moordmysterie’ worden onthuld na bijna drie jaar journalistiek onderzoek. Dat is pure misleiding.
In 1915 vond aan boord van de Katwijkse haringlogger Noordzee V (KW 171) een moordpartij plaats waarbij drie bemanningsleden omkwamen. Deze ‘gekkenlogger’-zaak behoort tot de meest beschreven levensdelicten uit de Nederlandse geschiedenis.
Robert Haasnoot schreef de bestseller Waanzee, een op feiten gebaseerde roman.
En in 2000 verscheen Joop Burgerhouts non-fictieboek De gekkenlogger of de heiliging van Arie Vlieland, dat vrijwel alle relevante feiten, documenten en nasleep in kaart brengt.
Ook eerder verschenen een roman, een dichtbundel en vele artikelen over de zaak. Het verhaal was en is in Katwijk en ver daarbuiten bekend.
Claim
Wendel claimt te onthullen ‘wat er werkelijk gebeurde’ en ‘waarom het zo lang verborgen bleef’. Hij presenteert een zoektocht die begint met hulpeloos googelen, terwijl de zaak met één zoekterm onmiddellijk te vinden is.
Hij vindt het werk van Haasnoot niet relevant. Hij verzwijgt systematisch Burgerhouts boek – het enige serieuze non-fictiewerk – terwijl hij daaruit rijkelijk put zonder bronvermelding.
Burgerhout wordt in de podcast weggezet als iemand die onderzoek deed maar er ‘niets mee deed’, terwijl Wendel diens materiaal en een door Burgerhout aangeleverd dossier gebruikte.
Ook eerdere tv-uitzendingen en publicaties die zijn ‘onthullingen’ ondergraven, laat hij weg.
Flink bedrag
De serie bestaat grotendeels uit gedramatiseerde reconstructies. Het persoonlijke verhaal van Wendel heeft geen inhoudelijke relatie met de historische feiten. Toch kreeg hij 75.394 euro van het NPO Fonds plus een honorarium van BNNVARA.
Dit is geen onderzoeksjournalistiek. Het schendt de journalistieke ethiek: eerbied voor de feiten, correcte bronvermelding en het niet achterhouden van wezenlijke informatie. Media als de Volkskrant, Trouw, de EO en anderen namen de claims kritiekloos over.
Het publiek en de financiers verdienen beter. Een correctie en verantwoording zijn op zijn plaats.
Een uitgebreide reconstructie van dit bedrog is te lezen in het artikel ‘Brutaal boerenbedrog aan zee’ op Reportersonline.nl, https://reportersonline.nl/brutaal-boerenbedrog-in-podcast-zwijgen-aan-zee/
Robert Haasnoot, Katwijk
Bart FM Droog, Eenrum
