‘Energiezekerheid is niet voor iedereen vanzelfsprekend’

De energierekening kunnen betalen en je huis in de winter gewoon kunnen verwarmen. Het klinkt vanzelfsprekend, maar dat is het niet voor iedereen. Grip op de Knip Katwijk spreekt daarom liever over ‘energiezekerheid’ dan over ‘energiearmoede’. Energiezekerheid betekent dat ieder huishouden toegang heeft tot voldoende en betaalbare energie.

Onlangs publiceerden TNO en het CBS nieuwe cijfers over energiearmoede. In Nederland had in 2025 ongeveer 6 procent van de huishoudens hiermee te maken. In Katwijk ligt dit percentage met 3,2 procent gelukkig aanzienlijk lager. Maar achter dat percentage gaan Katwijkse 800 huishoudens schuil vaak met kinderen, voor wie het verwarmen van de woning en het betalen van de energierekening niet vanzelfsprekend zijn.

‘Energiearmoede vinden wij eigenlijk een vervelend woord,’ zegt Leo Vooijs, voorzitter van Grip op de Knip Katwijk. ‘Het legt de nadruk op armoede, terwijl wij veel liever kijken naar wat mensen nodig hebben: energiezekerheid. Je moet in een welvarend land als Nederland je huis kunnen verwarmen zonder bang te zijn voor de rekening die daarna op de mat valt.’

Niet alleen over inkomen

Energiezekerheid hangt niet alleen samen met de hoogte van het inkomen. Juist de combinatie van een lager inkomen, hoge energielasten en een slecht geïsoleerde woning kan huishoudens kwetsbaar maken.

De gevolgen zijn bovendien breder dan alleen financieel. Uit onderzoek van TNO blijkt dat er een duidelijke samenhang energiezekerheid en zorgkosten. Die samenhang is bijzonder sterk bij kinderen onder de 18 jaar in huishoudens, die wonen in een energie-onzuinige woning en waar de verwarming door omstandigheden laag staat of uitblijft.

Daarmee gaat energiezekerheid ook over gezondheid en over kinderen die thuis in een prettige omgeving moeten kunnen opgroeien. Een koude woning is niet alleen oncomfortabel. Het kan veel verder ingrijpen in het dagelijks leven van een gezin.

Problemen beginnen klein

Volgens Dick van Beelen, coördinator bij Grip op de Knip Katwijk is energiezekerheid ook om een andere reden belangrijk. Financiële problemen beginnen lang niet altijd met grote betalingsachterstanden. Mensen proberen eerst zelf oplossingen te vinden. De verwarming gaat een graad lager, bepaalde uitgaven worden uitgesteld of er wordt bezuinigd op boodschappen. Pas later kunnen betalingsachterstanden ontstaan.

‘Ons ideaal is eigenlijk heel eenvoudig’  

‘Juist daarom is het belangrijk om niet te lang te wachten wanneer je merkt dat iedere maand financieel puzzelen wordt.’ Hulp vragen hoeft echt niet pas als er schulden zijn. Veel liever kijken we samen eerder naar wat er mogelijk is.’ 

‘Grip op de Knip Katwijk wil vooral inwoners laten weten dat ondersteuning laagdrempelig beschikbaar is voor iedereen die te maken heeft met financiële uitdagingen’, zegt van Beelen. ‘Dat kan gaan over energiekosten, maar ook over andere financiële zorgen. De vrijwilligers van Grip op de Knip helpen inwoners van Katwijk, Rijnsburg en Valkenburg kosteloos wanneer het financieel even tegenzit.

‘Ons ideaal is eigenlijk heel eenvoudig’, besluit Vooijs. 

‘Wij vinden het belangrijk dat mensen weten dat ze er in financieel lastige tijden niet alleen voor staan. Onze vrijwilligers staan klaar om mee te denken, overzicht te bieden en samen te zoeken naar mogelijkheden om weer grip op de financiën te krijgen.’