Liveblog: Inwoners en politiek bespreken komst medicijnfabriek Eli Lilly

Inspraakavond afgesloten, morgen vervolg

De voorzitter sloot de inspraakavond af met dank aan alle aanwezigen en insprekers. Commissieleden kunnen morgen om half 8 nog vragen stellen, nadat zij een nacht over de bijdragen hebben kunnen nadenken.

Er zijn ook twee toezeggingen gedaan. De vragen uit het online spreekuur worden komende week beantwoord. Daarnaast wordt uitgezocht of de bomenrij bij de fabriek in het windonderzoek is meegenomen en wat die bomenrij betekent voor windsurfers op het Valkenburgse Meer.

Op 24 september volgt het oordeelvormende debat. De gemeenteraad neemt op 1 oktober een besluit.

Discussie over vraag naar rechtszaken tegen Eli Lilly

Eli Lilly spreekt over Katwijkse ziekte

Ook de Katwijkse ziekte kwam ter sprake. Marco Frenken zei dat Eli Lilly zich eerder heeft ingezet voor onderzoek naar Alzheimer en mogelijk ook hieraan kan bijdragen. Volgens hem lopen daarover gesprekken, maar hij kan niets beloven.

Frenken: ‘We gaan geen informatie achterhouden’

CDA-raadslid Tenzen wees Marco Frenken op de voelbare weerstand tegen de komst van Eli Lilly en vroeg wat het bedrijf daarmee doet. Frenken zei dat Lilly zich maximaal wil inspannen om ruim binnen de geldende normen te blijven. ‘Als we in de toekomst tegen problemen aanlopen, gaan we geen informatie achterhouden’, aldus Frenken. Volgens hem zijn er duidelijke afspraken over wat veilig is en wat niet. Daar wil het bedrijf zich aan houden.

Frenken krijgt vragen over mogelijk referendum

Marco Frenken herhaalde dat Eli Lilly naar omwonenden wil luisteren. Hij vertelde dat hij zelf bij buren op bezoek is geweest. Op de vraag hoe hij tegenover een referendum staat, zei hij dat een referendum geen regulier onderdeel is van het proces dat nu wordt doorlopen.

Een andere inspreker vroeg wat Frenken zou doen als een meerderheid zich in een referendum tegen de fabriek uitspreekt. Frenken antwoordde dat hij zo’n uitkomst zou respecteren.

Mostert: maximaal 778.000 liter water per dag voor Lilly

Eli Lilly belooft ‘goede buur’ te zijn

Marco Frenken sprak namens initiatiefnemer Eli Lilly als een van de laatste insprekers. Volgens hem wil het bedrijf medicijnen maken die mensen helpen langer en gezonder te leven, maar ook iets bijdragen aan Katwijk. Hij wees erop dat bij een vestiging in Ierland een school naast Lilly staat en noemde Puerto Rico als geslaagd voorbeeld. ‘We willen een goede buur zijn’, zei Frenken. Volgens hem moet Lilly die plek in de gemeente verdienen, ook door het gesprek met inwoners aan te gaan. Volgens Frenken staat de deur altijd open om hem te wijzen op het feit Eli Lilly een goede buur moet zijn voor de Gemeente Katwijk.

De andere inspreker vroeg of Eli Lilly een voorkeursbehandeling krijgt bij de vergunningverlening. Ook stelde diegene vragen over het waterverbruik van de fabriek en waarom juist Katwijk als locatie is gekozen. De inspreker zette dat af tegen de oproep aan inwoners om zuiniger met water om te gaan.

Laatste twee insprekers aan het woord

De vergadering is hervat. Iedereen zit weer op zijn plek en de laatste twee insprekers krijgen nu het woord.

Vijf minuten schorsing voor laatste insprekers

De vergadering is vijf minuten geschorst voor een sanitaire pauze. Daarna komen de laatste twee insprekers aan het woord.

Mostert: nadelige gevolgen voor windsurfers meegewogen

Volgens wethouder Gerard Mostert is een windonderzoek voor de BOPA niet verplicht. Een inspreker benadrukte dat zo’n onderzoek voor de windsurfvereniging wel belangrijk is. Mostert antwoordde dat de gevolgen voor de wind zijn onderzocht en dat daaruit nadelige effecten voor windsurfers naar voren komen. Die neemt het college volgens hem mee in de integrale afweging van de voor- en nadelen.

Insprekers vragen om duidelijkheid over afweging en wind

Niet alle aangemelde insprekers aanwezig

Opvallend is dat niet iedereen die zich heeft aangemeld aanwezig is om in te spreken. Sommige mensen zijn vertrokken of niet gekomen.

Volgende zes insprekers aan de beurt

De vragen aan deze groep insprekers zijn afgerond. De volgende zes insprekers schuiven nu aan.

Mostert: integrale afweging wel gemaakt

Mostert: Dunea kan groei van watervraag aan

Mostert: geen aanvraag voor kernreactor

Wethouder Gerard Mostert reageerde op vragen over de energievoorziening van de fabriek. Volgens hem mag gas worden gebruikt omdat dat ook al gebeurde in het glastuinbouwgebied en dit gebruik mag worden voortgezet. Van een kleine kernreactor is volgens Mostert geen sprake: daarvoor zou een aparte vergunning nodig zijn en die is niet aangevraagd.

Inspreekronde weer voorbij: vragen over energievoorziening, besluitvorming en natuur

In deze inspraakronde vroeg een spreker waarom een vraag uit diens zienswijze onbeantwoord is gebleven. De spreker wil weten wat met een ‘alternatieve energievoorziening’ wordt bedoeld en vroeg of het om een kleine kernreactor gaat. Ook Dirk-Jan Broer, voormalig raadslid van DURF, sprak tijdens deze ronde in. Een andere inspreker stelde dat een integrale afweging van de gevolgen van de fabriek ontbreekt. Daarbij wees diegene op de second opinion en op de mogelijkheid dat gasgeneratoren nodig zijn als aansluiting op het stroomnet niet op tijd lukt.

De heer Coppens, die ook sprak bij de demonstratie, vroeg of de raad de plannen nog zonder gevolgen kan afwijzen. Ook wilde hij weten wanneer de eerste gesprekken over Eli Lilly precies plaatsvonden. Een andere inspreker vroeg aandacht voor de gevolgen voor planten, vleermuizen en vogels: ‘Wij kunnen niet spreken voor de natuur.’ Ook was er een inspreker namens de nationale overheid.

Volgende inspraakronde begint

Inspraakronde afgerond: vragen over wind en surfen

De insprekers en de commissieleden hebben hun bijdragen en vragen voor deze ronde afgerond. Het windonderzoek kwam ter sprake, net als de zorgen van windsurfers over de gevolgen van de fabriek voor de omstandigheden op het Valkenburgse Meer.

Oud-raadslid Midas Kroon trok in deze ronde de aandacht met zijn kritiek op de plannen en op de spreektijd voor inwoners.

Midas Kroon heeft lidmaatschap DURF opgezegd vanwege standpunt partij over Eli Lilly

Oud-raadslid Kroon kritisch op plannen en inspreektijd

Midas Kroon, oud-raadslid van DURF, spreekt ook in. Hij is kritisch op zijn voormalig partij. Kroon vond het  opvallend dat de spreektijd voor inwoners volgens hem is ingekort, terwijl DURF in zijn verkiezingsprogramma juist pleitte voor meer spreektijd voor burgers.

De volgende zes sprekers zijn aan de beurt

Vragen over eerdere gesprekken rond komst Eli Lilly

Tijdens de inspraak wordt meerdere keren gesuggereerd dat het college achter de schermen geheime onderhandelingen heeft gevoerd over de komst van Eli Lilly. Volgens wethouder Mostert heeft de gemeente in 2025 voor het eerst met het ministerie gesproken over de vraag of een Amerikaans farmaceutisch bedrijf zich hier zou kunnen vestigen.

Onrust na vraag aan commissieleden

Wethouder Mostert wees erop dat er in Zijlhoek-De Woerd nog steeds 900 woningen gebouwd kunnen worden. Volgens de spreker zou woningbouw naast een dergelijke fabriek verboden moeten zijn. Vervolgens vroeg een andere inspreker aan de commissieleden of zij zelf naast de fabriek zouden willen wonen. Dat zorgde voor onrust: tijdens deze inspraakronde is het niet de bedoeling dat commissieleden vragen van insprekers beantwoorden. Ook op de publieke tribune werd het onrustiger.

Duidelijkheid over wat voor fabriek Eli Lilly nou precies wordt

CDA-raadslid Tenzen vroeg wat voor soort fabriek Eli Lilly precies wil bouwen. In het antwoord werd uitgelegd dat er geen chemische reacties plaatsvinden. De productie berust op fysieke processen: aangeleverde stoffen worden verwerkt tot pillen.

Insprekers roepen raad op besluit uit te stellen

Ook de volgende zes insprekers uitten zorgen over de komst van Eli Lilly. Meerdere sprekers riepen de raad op de beslissing uit te stellen of tegen het plan te stemmen. Een van hen vroeg de raadsleden „even adem te halen” en na te denken over de gevolgen: ook als zij druk voelen, kunnen zij volgens de spreker nog nee zeggen. Een ander vindt dat een fabriek waar met chemische stoffen wordt gewerkt op een bedrijventerrein thuishoort, niet naast een woonwijk.

Een inspreker zei dat bewoners in 2022 een kenniscentrum, groen en woningen in het vooruitzicht waren gesteld. Diegene vreest nu extra vrachtverkeer en geluidsoverlast rond de N206 en Molentuinweg. Andere sprekers hadden kritiek op de behandeling van hun zienswijzen en stelden dat hun concrete vragen onbeantwoord zijn gebleven.

De derde ronde met zes sprekers gaat van start

Vragen uit digitale informatieavond nog niet allemaal beantwoord

Een inspreker wees erop dat niet alle vragen uit de chat tijdens de digitale informatieavond zijn beantwoord, terwijl dat volgens de inspreker wel was beloofd. Wethouder Mostert reageerde dat op de website van de gemeente een antwoordenlijst staat en dat veel vragen ook in de beantwoording van de zienswijzen aan bod komen. ‘Niet elke detailvraag’, erkende hij. Volgens de wethouder kan de gemeente daar nog naar kijken en de vragen beantwoorden.

Insprekers uiten zorgen over proces en veiligheid

Bij de volgende zes insprekers kwamen zorgen over de komst van Eli Lilly naar voren. Een inwoner noemde het plan een ‘prestigeproject van meneer Mostert’ en zei dat het lijkt alsof het besluit al is genomen. Volgens deze inspreker zijn omwonenden onvoldoende gesproken. De raad werd opgeroepen het proces te vertragen.

Een inspreker van Tuinders Vreugde sprak over gevolgen voor hun complex en de risico’s van Eli Lilly op de natuur. Ook werden de risico’s van een ontploffing genoemd door een andere inspreker. Daarbij werd verwezen naar de Seveso-richtlijn, die gaat over zware ongevallen met gevaarlijke stoffen. Diegene uitte zorgen over de aanwezigheid van stoffen naast een woonwijk.

Nu volgt opnieuw een kwartier waarin commissieleden vragen kunnen stellen aan de insprekers.

De volgende zes sprekers zijn aan de beurt

Alle vragen zijn beantwoord, nu gaan we door met de volgende zes insprekers.

De eerste zes sprekers zijn geweest

De eerste sprekers zijn geweest. Deze mensen maken zich zorgen maken zorgen over de stoffen die eventueel ontploffingsgevaar bevatten, de ecologische (negatieve) gevolgen en de nadelen voor inwoners. Wat opvalt is dat bijna iedere spreker over zijn anderhalve minuut heen gaat. Behalve één iemand die haar spreektijd deels gebruikte om 30 seconden stil te zijn en mensen te laten nadenken over ‘de slechte fabriek’. Na verschillende toespraken van insprekers hoorde je tot in de raadszaal gejuich van beneden waar een zaal met veel belangstellende de vergadering op een scherm volgen. 

Nu volgt een kwartier waarin commissieleden vragen kunnen stellen aan de insprekers.

De spreektijd is ingekort

Omdat er zoveel sprekers zijn, is er besloten om de spreektijd in te korten naar anderhalve minuut. De rede daarvan, vertelt Ralf Boland (voorzitter), is omdat de raad iedereen graag zijn verhaal wilt horen. Eventuele  toelichtingen en beantwoording van vragen worden ook pas na zes sprekers behandeld. 

37 mensen gaan inspreken

Op meerdere plekken in het gemeentehuis zijn er schermen aanwezig om mensen te laten meekijken met de vergadering. Maar van tevoren hebben 37 mensen zich aangemeld om mee te spreken. Zij zitten in de raadszaal en krijgen straks het woord.

De vergadering is begonnen

Iets later dan gepland, maar de vergadering is begonnen.

De raadszaal stroomt langzaam vol

Er komen steeds meer mensen de raadszaal binnen. De klok van anderhalve minuut staat al klaar. Dit is de tijd die inwoners krijgen om de gemeenteraad toe te spreken of te bevragen. Rond 19.30 uur begint de vergadering.

Burgemeester en wethouders bezoeken de demonstratie

Burgmeester Nathanaël Middelkoop en wethouders Gerard Mostert, Sonny Spek, Matthijs van Tuijl zijn ook aangekomen bij de demonstratie. Ze mengen zich onder de demonstranten om te praten en luisteren naar de speeches die gegeven worden.

Wethouder Gerard Mostert en burgemeester Nathanaël Middelkoop luisteren naar de speeches

De demonstratie is begonnen

Er zijn inwoners van Katwijk, Rijnsburg, Valkenburg en zelfs Wassenaar bij elkaar gekomen om te demonstreren tegen Eli Lilly. Er zijn sprekers die wijzen op de nadelen van de fabriek. Er worden handtekeningen verzameld voor een referendum. Er is zelfs iemand die een spandoek heeft gemaakt met ‘stop met Eli Lilly’.

De planning voor vanavond

Om 18.00 uur is een demonstratie aangekondigd voor het gemeentehuis. Om 19.30 uur begint de vergadering in het gemeentehuis. Vanavond gaat het om een informatieve sessie waarin inwoners kunnen inspreken over de mogelijke komst van Eli Lilly. De gemeente ontving 813 zienswijzen, onder meer over gezondheid, water, verkeer, natuur en veiligheid. De politieke beoordeling volgt op 24 september; op 1 oktober brengt de gemeenteraad een definitief bindend advies uit. Bij veel insprekers gaat de vergadering van vanavond morgen verder.