Podcast ‘Zwijgen aan Zee’ over het verhaal achter de Gekkenlogger

Als kind hoort journalist en presentator Roeland Wendel via zijn opa voor het eerst over de Gekkenlogger: het vissersschip KW171 waarop in 1915 meerdere bemanningsleden op zee zouden zijn vermoord tijdens een vlaag van zogenoemde ‘godsdienstwaanzin’. Wanneer zijn opa het verhaal jaren later opnieuw vertelt, borrelt bij Wendel de vraag op: wat is er in 1915 écht aan boord gebeurd? Hoe kon een vissersschip na vertrek veranderen in een plek van angst, geweld en dood? En waarom wordt er in Katwijk aan Zee al meer dan honderd jaar over gezwegen?

In de nieuwe podcast ‘Zwijgen aan Zee’ gaat de twintiger Wendel op zoek naar de waarheid achter deze bekende dorpslegende.

Wendel: ‘Wat begon als een spannend verhaal van mijn opa, groeide uit tot een zoektocht die bijna drie jaar duurde. Een zoektocht waarbij ik ook op persoonlijk vlak mijn omgeving op scherp zette. Mijn band met het geloof en mijn familie lopen parallel aan dit verhaal. Ik hoop dat de zoektocht het waard was, omdat het uiteindelijk over veel meer gaat dan een gruwelijke moordzaak. Het is een universeel verhaal over wat er gebeurt als angst, geloof en groepsdruk ervoor zorgen dat een hele gemeenschap zwijgt.’ 

Zijn zoektocht brengt Wendel langs een gemeente die archieven liever gesloten lijkt te houden, gestolen documenten en dorpsgenoten die het verleden het liefst definitief laten rusten.

Wendel deed eerder dit jaar een Woo-verzoek (Wet open overheid), omdat de gemeente de documenten niet wilde openbaren. Dat zou pas in 2044 mogen, honderd jaar nadat het laatste onderzoek stuk (in 1944) was toegevoegd. Eind mei werd bekend dat de nog levende nabestaanden geen bezwaar hadden aangetekend tegen het openbaar maken. Een kleine kanttekening is daarbij wel, dat alleen journalist Wendel de documenten mocht inzien.

Gaandeweg ontdekt hij dat het drama niet alleen draait om de doden op zee, maar vooral om de stilte die daarna ontstond. Een stilte die generaties lang voelbaar bleef in Katwijk aan Zee, en ook in de kringen waarin hij zelf opgroeide.

In ‘Zwijgen aan Zee’ komen journalistiek onderzoek, persoonlijke herinneringen en fictieve reconstructies samen. ‘Terwijl de Katwijker steeds dichter bij de waarheid komt, wordt zijn zoektocht ongemakkelijk persoonlijk: wat betekent het om een geschiedenis open te breken die een hele gemeenschap liever gesloten houdt? ‘, schrijft betrokken omroep BNN/VARA.

‘Zwijgen aan Zee’ is vanaf nu te beluisteren in de gratis NPO Luister-app. Op andere podcastplatforms staan vanaf vandaag de eerste twee afleveringen online, waarna wekelijks een nieuwe aflevering verschijnt.

De podcast is te vinden op

https://npo.nl/luister/podcasts/1391-zwijgen-aan-zee