Katwijker schrijft boek over koopvaardij in oorlogstijd

Katwijker Jacob Haasnoot schreef met ‘Lammeren onder wolven’ een indrukwekkend boek over het koopvaardijverleden van zijn vader Cornelis in de Tweede Wereldoorlog. Daarnaast vertelt hij over het bombarderen van het schip van zijn oom Jacob - naar wie hij is vernoemd - en zijn angstige etmalen aan boord van een reddingsloep. “Een boek dat ik moest schrijven,” vertelt de voormalig wetgevingsjurist. Een eerlijk, uiterst informatief boek met een diepe emotionele lading.

“Ik schreef het boek niet als een heldendicht over mijn vader en oom, maar als het waargebeurde verhaal van twee broers die als koopvaardijman worden overvallen door het geweld van de oorlog. Door deze vorm te kiezen kon ik emotioneel afstand nemen en hoefde ik niet steeds over ‘mijn’ vader en oom te spreken. Daardoor leest het als een roman”, verduidelijkt auteur Jacob Haasnoot de opzet van het boek.

“Wellicht is het boek uniek: het bevat nagenoeg het totale oorlogsverhaal van de koopvaardij, waargenomen en verteld door de ogen van twee Katwijkse jongens die op alle wereldzeeën strijd leverden. De twee broers staan mijns inziens symbool voor alle bemanningsleden van de Nederlandse koopvaardij, die streden voor onze vrijheid.”

“Vader Cornelis overleed aan de gevolgen van een oorlogstrauma. Als zeeman maakte hij de landingen in Noord-Afrika (1942) en Normandië op D-Day (1944) mee. Ook doorstond hij talloze hachelijke konvooireizen over de wereldzeeën. De oceanen waren slagvelden. Niet of nauwelijks bewapend werden de koopvaardijschepen (lammeren) bestookt door onderzeeërs en vliegtuigen (wolven). De dood wenkte ieder uur. Het doorstaan van al dit oorlogsleed leidde midden jaren zestig tot zijn overlijden op 43-jarige leeftijd. Door zijn zeemansbestaan waren we thuis min of meer gewend aan zijn afwezigheid. Toch viel er in ons gezin een enorme leegte.” 

“Het onomkeerbare gemis na zijn dood verwerkte ik jaren later in een geschrift ‘Frontsoldaat ter koopvaardij’, dat feitelijk beschrijft wat mijn vader en zijn broer in die oorlogsjaren is overkomen. Het schip van Jacob werd op 7 maart 1942 door de Japanners gebombardeerd. Met een sloep bereikte hij na vijf dagen nog wel land, maar overleed 22 jaar oud op 31 augustus 1942 in een Jappenkamp. Een uitgever vroeg me deze feitelijke beschrijving van de lotgevallen van de broers meer verhalend te maken. Een verzoek dat ik accepteerde, na eerst een cursus ‘verhalend schrijven’ te hebben gevolgd.”

De auteur verhaalt in zijn indrukwekkend geschreven boek over de huiveringwekkende strijd van de Nederlandse koopvaardij tegen een vijand die met duikboten, gevechtsvliegtuigen en zeemijnen dood en verderf zaait en oceanen doet veranderen in slagvelden. Een authentiek verhaal, met meerdere perspectieven vanuit Katwijk, maar ook vanuit de persoonlijke beleving van de broers Cornelis en Jacob. De lezer wordt meegenomen in hun worsteling met het oorlogsgeweld en wat dit met hen doet.

Gebroeders

De broers kiezen eind jaren dertig voor het avontuur van de koopvaardij. Ze zijn jong en de wijde wereld lokt. Amper buitengaats breekt de Tweede Wereldoorlog uit. Overal dreigt gevaar. Het door de Nederlandse regering uitgevaardigde Vaarplichtbesluit maakt hen samen met tienduizenden zeelieden dienstplichtig frontsoldaat. Ruim vijfhonderd koopvaardijschepen gaan verloren. Duizenden zeelieden verliezen hun leven en een veelvoud raakt ernstig gewond, blijvend invalide en getraumatiseerd.

“Het boek betreft literaire non-fictie, waarbij het niet alleen gaat om de informatie maar ook om de beleving. De feiten en gebeurtenissen zijn volledig authentiek”, benadrukt de auteur. “Het is gebaseerd op het monsterboekje van vader Cornelis. Dit gaf mij inzicht in waar, wanneer en op welke schepen hij heeft gevaren. Verder beschik ik over zijn persoonsbewijzen, diploma’s, certificaten, getuigschriften, aanbevelingen, etc. De gegevens over de gebeurtenissen kon ik opdiepen uit brieven van rederijen, (digitale) archieven, getuigenissen en de beschikbare literatuur. Dat onderzoek heeft mij vele jaren gekost. Het leverde zoveel informatie op dat ik van Cornelis van dag tot dag de ontwikkelingen gedurende zes jaar oorlog paraat heb.”

“Anders dan veel oorlogsboeken is dit boek geen geromantiseerd epos over sterke helden en hun grote krijgsdaden. Wel het eerlijke verhaal van de strijd met het afschuwelijke geweld waarin beide jonge mannen Cornelis en Jacob onafwendbaar worden betrokken”, zegt de auteur die aangeeft ontzettend diepgegaan te zijn door zichzelf volledig in te graven in de omstandigheden van betrokkenen.

Vanaf 6 maart is ‘Lammeren onder wolven’ verkrijgbaar bij Boekhandel Het Baken in Katwijk, het Katwijks Museum en verder bij alle boekwinkels in de regio en het land.