De Bevrijdingsrok als herinnering aan oorlogsjaren en wederopbouw
Algemeen‘Wat is het toch bijzonder, we zijn gewoon tachtig jaar bevrijd.’ In het huis van Riet van de Vijver-Ouwehand zijn er nog veel herinneringen aan de bevrijding. Na 80 jaar vrij, is Katwijk nog dankbaar en blij is te lezen op een schilderij dat Riet onlangs heeft afgemaakt. Speciale oranje-theelepeltjes, een bord Ga in vrede in de voortuin. Het pronkstuk hangt in de woonkamer: een handgemaakte bevrijdingsrok.
Door Thomas van der Meij
Riet was negen jaar, toen ze de Duitse parachutisten, ‘de rot-moffen’, zoals zij ze nog steeds noemt, zag landen op Vliegveld Valkenburg. Vanuit haar huis in Katwijk aan den Rijn zag ze haar moeder een vluchtkoffer inpakken. ‘Moe, wat is er aan de hand?’ vroeg ze. ‘Het is oorlog, kind’, legde ze uit. Meteen vroeg Riet of ze nu allemaal doodgingen? ‘Nee’ was het antwoord. ‘Dan zal het wel meevallen’, dacht ze toen als kind.
Symbolen
Haar eigengemaakte nationale feestrok, ook wel bevrijdingsrok, bevat allemaal herinneringen en symbolen. Zo is op de achterkant een lap van de rok geweid aan de slag om Valkenburg.
Met naald en draad heeft Riet uren de symbolen geborduurd. De rok is een idee van Mies Boissevain, die vrouwen na de oorlog opriep om van lapjes een rok te maken als herinnering. De feestrok staat symbool voor het geloof in eenheid in diversiteit en de wederopbouw. ‘De Nederlandse vrouw weet van niets iets te maken,’ vertelt de inmiddels 94-jarige Riet.
Niet vergeten
‘De eerste jaren dachten we dat we dit alles wel zouden vergeten. We wilden het vergeten. De wederopbouw begon.’ Toch wil Riet de vrijheid niet vergeten. In de oorlogsjaren stuurden haar tantes uit Amerika, via het Rode Kruis, kleding op: ochtendjassen, een skibroek, een houthakkersjack. Als herinnering zitten ook stukjes uit deze kleding verwerkt in haar rok, samen met een haarlint en een kinderjurkje.
In 1948 mocht Riet, samen met de 4.000 andere vrouwen, hun rok tonen tijdens een defilé voor Koningin Wilhelmina. ‘En wij lekker zwaaien.’ Haar vriendin was ook mee, die eigenlijk geen goedgekeurde rok had. ‘Ze had hem gemaakt met de naaimachine, maar de rok moet echt handwerk zijn.’
Speldjes van geallieerden
De bevrijding zelf kan Riet zich nog goed herinneren. ‘Ik wilde dat ik dat nog een keer kon meemaken.’
Vanuit de radio, boven verstopt onder wat oude kleding, hoorde ze dat de Duitsers zich hadden overgegeven. Nederland was bevrijd. Het was na acht uur in de avond en normaal gesproken moest je dan binnen zijn voor de avondklok. ‘Ik rende naar buiten. Al snel kwamen er mensen die riepen dat we naar binnen moesten. De Duitsers lopen hier nog steeds rond.’
Lees meer in De Katwijksche Post van vorige week. Voor nog geen 5 euro per maand heeft u al een abonnement.
