Acht vragen over het nieuwe afval inzamelen

Vanaf volgend jaar wordt het restafvaltarief (diftar) ingevoerd. Wat betekent dat voor de inwoners? De gemeente geeft antwoord op vragen.

Wat gaat er veranderen vanaf 1 januari?

‘Inwoners betalen nu één keer per jaar afvalstoffenheffing. Vanaf 1 januari 2025 bestaat dit uit twee delen. Een vast deel en een flexibel deel. Dit flexibele deel is het restafvaltarief. U betaalt dan per keer dat u het restafval wegbrengt naar de ondergrondse verzamelcontainer of de grijze minicontainer laat legen. Dus hoe beter u scheidt, hoe minder u betaalt. In februari 2025 betaalt u het vaste deel bij de gemeentebelastingen en in februari 2026 het restafvalbedrag over 2025.’

Waarom is dit nodig?

‘De overheid wil dat in 2025 inwoners maximaal 100 kilo restafval per inwoner per jaar overhouden. En in de toekomst dat we al het huishoudelijk afval opnieuw gebruiken. In Katwijk zaten we in 2023 met 163 kilo per persoon per jaar nog ver af van deze doelstelling. Veel huishoudelijk afval kan hergebruikt worden. Zonde om weg te gooien, want het zijn waardevolle grondstoffen. En grondstoffen leveren geld op en het verbranden van restafval wordt steeds duurder. Met goed scheiden kunnen we ervoor zorgen dat de kosten voor huishoudelijk afval minder hard stijgen.’

Hoe zit het met nascheiding? Machines kunnen het toch beter scheiden?

‘In een nascheidingsinstallatie kan alleen pmd (verpakkingen van plastic, metaal(blik) en drankenkartons) uit het restafval worden gehaald. In geval van nascheiding zamelen inwoners gft-e (groente-, fruit- en tuinafval en etensresten), oud papier en karton, glas en textiel nog steeds apart in. De kwaliteit van het pmd is veel beter als we dat in de keuken scheiden. Het zorgt er ook voor dat we ons beter bewust zijn van wat we allemaal onnodig bij het restafval gooien. 

Mensen kunnen daarbij nog steeds beter scheiden dan de huidige installaties voor nascheiding. Nascheiding gebeurt vooral in binnensteden en bij hoogbouw. In Nederland zijn er op dit moment slechts een beperkt aantal nascheidingsinstallaties. Meer van dit soort installaties bouwen is lastig door ruimtegebrek, bestemmingsplannen, de stikstofcrisis en bouwvergunningen.’

Wordt al het ingezamelde huishoudelijk afval uiteindelijk toch op één hoop gegooid en verbrand?

‘Gelukkig is dit niet waar. Al het afval dat bewoners gescheiden aanbieden, wordt apart verwerkt. Als gescheiden grondstoffen te veel afval bevatten wat er niet in hoort, kan de verwerker de vracht afkeuren en wordt deze verbrand.’

Wat helpt het als we hier ons afval scheiden en in andere landen belandt het op de grote hoop?

‘De zin ‘een betere wereld begint bij jezelf’, geldt nog steeds. We gebruiken elk jaar drie keer zoveel grondstoffen dan dat de aarde heeft. We gooien ook veel grondstoffen weg, die we gemakkelijk nog een keer kunnen gebruiken. Dat is dus zonde. We willen in heel Europa zo veel mogelijk huishoudelijk afval hergebruiken. Daar zijn Europese en Nederlandse wetten en regels voor. Als Katwijk moeten we ons daar ook aan houden. Als we niet zorgen voor minder restafval, moeten alle inwoners jaarlijks meer geld betalen, omdat het verwerken van dit restafval steeds duurder wordt.’

Sommige gemeenten stoppen met Diftar (restafvaltarief). Het invoeren van Diftar kost ook veel geld. Waarom doet de gemeente geen pas op de plaats. Of waarom niet afzien van het invoeren van Diftar?

‘In 2021 is besloten het restafvaltarief oftewel diftar in te voeren. De voorbereidingen daarvoor zijn nu bijna klaar, zoals het chippen van de containers en het aanpassen van computersystemen. Uiteraard zijn er in afvalland volop ontwikkelingen en kan de situatie over jaren weer anders zijn. Voor nu is de invoering van het restafvaltarief de beste optie om de hoeveelheid restafval snel naar beneden te krijgen en te voldoen aan landelijke doelstellingen. Bovendien is er al veel geïnvesteerd in dit systeem. In de praktijk blijkt dat gemeenten met een restafvaltarief veel minder restafval hebben. Enkele gemeenten zijn hiermee gestopt. Het systeem werkte bijvoorbeeld niet goed. Of gemeenten dachten dat ze op andere manieren de hoeveelheid restafval naar beneden konden krijgen en op een laag niveau konden houden. In de praktijk blijkt dit overigens bijna nooit zo te zijn.’

Er was donderdag een informatieve sessie in de gemeenteraad, inwoners mochten daar inspreken. Maar is het besluit al niet gewoon genomen?

‘Het klopt dat het besluit om het restafvaltarief in te voeren genomen is in 2021. De afgelopen jaren heeft de gemeente ervoor gezorgd dat het afvalinzamelsysteem klaar is voor een restafvaltarief. Inwoners hebben nieuwe minicontainers (de rolcontainers aan huis met een oranje, groene of grijze deksel) met een chip gekregen, er zijn nu genoeg verzamelcontainers, ook met een chip en de computersystemen zijn aangepast. De gezamenlijke (ondergrondse) containers zijn voor met name bewoners van hoogbouw bij u in de buurt.

Het college praat de gemeenteraad bij over hoe het gaat met het project Anders Inzamelen. Dit noemen we een informatieve sessie. Bij een informatieve sessie zijn inwoners welkom om mee te praten. Inwoners kunnen zich hiervoor melden bij de griffie.’

Wat wordt het restafvaltarief vanaf 1 januari 2025?

‘Dit is eind 2024 bekend. Hoe hoog dit bedrag is, bepaalt de gemeenteraad bij de vaststelling van de tarieven van de gemeente voor het volgende jaar.’