Voor later: snijbonen-molentje
Ingezonden n
Ons gitzwarte gietijzeren snijbonenmolentje heeft het begeven. Ook een snijbonenmolentje kent geen eeuwig leven. Het houten handvat van het slingertje was gebarsten en de messen waren ook al zo zo.
Het was een erfstukje van voor de Tweede Wereldoorlog. Hele generaties hebben hem gebruikt. Mijn oom, gehuld in zijn kloffie en piepende manchester broek (dikke rib), bracht regelmatig bij ons aan huis woensdagmiddag een zinken teil vol snijbonen mee, vers van het land, en zei dan grijnzend: ‘Zwengeltje an ’t hendeltje’. Dag vrije woensdagmiddag.
Punten eraf snijden en draaien maar. De bonen kwamen je de oren uit. ‘Shiekoek, shiekoek’, roept het molentje tijdens het draaien, dat vervolgens overgaat in een piepend ‘shiek, shiek’ geratel als de bonen soepel in de omgekeerde neusgaten verdwijnen.
Af en toe spartelt zo’n eigenwijs snijboontje als een duiveltje in een wijwatervat en probeert zich uit alle macht manmoedig te verzetten om te ontkomen aan die vlijmscherpe messen. Een bescheiden tikkie en het vlezig groene mannetje gaat strijdend ten onder en ligt naast die glanzende reepjes in een emaille schaal.
Vervolgens in een weckfles stoppen en vullen met kokend water. De rode rubberen ring erom heen en afsluiten. En als de weckfles plopt, kun je hem wegzetten in een schuurtje of keldertje. Voor later. Zo zat je de hele woensdagmiddag onder de pannen.
Cultureel erfgoed
Talloze snijbonenmolentjes die je op grijze of gele granieten aanrechten klemde, zijn uitgezwaaid. Blenders, airfryers of slowcookers bezetten nu de moderne keukenbladen.
De snijbonenmolentjes liggen tussen de handpersen, taartroosters, fonduestelletjes en dekpannen of ander met uitsterven bedreigd keukengerei in de kringloopwinkels.
Geplop
Het oude snijbonenmolentje staat niet alleen symbool voor duurzaamheid maar ook voor cultureel erfgoed. Juist op dit snijvlak zou onze nieuwe gemeenteraad daarom het verschil kunnen maken in plaats van mee te draaien in dat geplop over snijbonen, pronkers of sperziebonen.
‘We hadden er thuis ook een’, zegt de juffrouw achter de toonbank van de kringloopwinkel toen ik het rode snijbonenmolentje afrekende ‘maar ze lusten tegenwoordig geen zoute snijbonen meer, hè.’
Het moderne snijboonmolentje met zuignapjes heeft het net niet. Overal floepen de stukjes door de keuken.
Ik laat het kringloopmolentje aan ons kleinzoontje zien. ‘Jij mag volgende week woensdagmiddag aan dat slingertje van het molentje draaien'. ‘Nee, nee, ik ga Minecraften'. Vreemde snijbonen tegenwoordig.
Eet smakelijk.
Bas Zweng