Roberto de Vries op zoek naar zijn joodse oorsprong
n Heel fijn dat ik nu meer over mijn familiegeschiedenis weet
zoektocht n Je weet dat je joodse roots hebt, maar je weet weinig van je familie af. Roberto de Vries (1982) is in Noordwijk geboren en getogen. Zijn vader Robert Herman Julius de Vries had joodse ouders. Toen Roberto 5 jaar was verliet zijn vader het gezin en vertrok naar Israël. ‘Ik ben door mijn moeder opgevoed en had niet zo veel contact met mijn vader’, laat hij weten.
Door Carin van der Spijk-Kralt
Toen Roberto met de Rijnsburgse Maaike van Delft een relatie kreeg en hun zoon Abel werd geboren, begon de zoektocht naar Roberto’s vader en de opa van Abel.
‘In mijn jeugd heb ik wel brieven geschreven naar mijn vader, maar dit verwaterde’, vertelt Roberto. Hij leerde de Rijnsburgse Maaike van Delft kennen en samen kregen ze een zoon Abel, die nu 8 jaar is. Roberto vertelt: ‘Maaike is erg geïnteresseerd in geschiedenis en het jodendom. Ook zij wilde weten wat de familiegeschiedenis en achtergrond van onze zoon is’. Maaike: ‘Ik heb veel informatie ontvangen van mijn vroegere geschiedenis leraar de heer Kees Verheij. Hij weet veel over de Tweede Wereld oorlog en het verzet dat in Rijnsburg heeft plaats gevonden. Via hem ontvingen wij een artikel over het leven van Robert dat 9 januari 1954 in Elseviers Weekblad heeft gestaan’.
Inmiddels wonen Roberto en Maaike niet meer samen, maar hebben wel een heel goede vriendschappelijke relatie.
Oorsprong
Roberto vertelt over de informatie die hij had over zijn familie: ‘Mijn opa en oma waren het joodse echtpaar Benjamin Herman de Vries en Esther Wagenaar. Zij woonden aan de Hobbemakade 61 (1hoog) in Amsterdam.
Hun zoontje Robbie was daar geboren op 16 oktober 1942. Een paar maanden later werden Robbie’s ouders opgepakt en via Westerbork gedeporteerd naar Sobibor, waar zij op 2 juli 1943 zijn vermoord. Voordat zij hun huis verlieten, hadden zij Robbie verstopt in een kast. Via het verzet in de hoofdstad kon Robbie op verschillende plekken onderduiken. Het laatst verbleef hij in het huis van Cornelis Michiel Geel en zijn vrouw Elisabeth Maria Verhave. In dit huis had Johannes Post en zijn knokploeg plannen beraamd om de vriend van Johannes, Jan Wildschut, die in het Huis van Bewaring aan de Weteringshans gevangen zat, te bevrijden. Deze poging mislukte. Johannes en veel leden van de knokploeg werden even later gefusilleerd. Het adres van het gezin Geel was niet veilig meer. De zus van Elisabeth Maria, Arnolda Francisca (Nolda) Verhave heeft de kleine Robbie direct, in juli 1944, met de trein, meegenomen naar haar moeder, weduwe Maria Johanna Verhave-Beerens, die in Rijnsburg woonde. Deze vrouw heeft zich tot 1947 over Robbie ontfermd. Waarschijnlijk heeft hij tot minstens 1947 in Rijnsburg gewoond. Later zou hij zijn opgehaald door overlevende familieleden, omdat hij een Joodse opvoeding moest krijgen. Op latere leeftijd, na de relatie met de moeder van Roberto, is Rob geëmigreerd naar Israël.
Israël
In zijn puberjaren hoorde zoon Roberto via vrienden van zijn vader weleens verhalen over hem. ‘In Noordwijk was mijn vader geen onbekende. Hij was kok en was veel met sporten bezig zoals karate en judo. Ik wist dat hij naar Israël was verhuisd. Maar meer niet’.
Roberto vertelt verder: ‘Een paar jaar geleden kwam Maaike op het idee om een zoekertje te plaatsen in een Joods maandblad. Vrij snel kwam er een reactie van ene Rob van der Meer. Dit bleek een goede vriend van mijn vader te zijn. Hij vertelde dat mijn vader in Eilat heeft gewoond, maar moest ook vertellen dat hij op 17 juli 2018 was overleden’.
Het stel besloot om samen met Abel naar Israël te gaan. Deze reis vond plaats in juli 2023. Maaike vertelt: ‘We werken allebei op ’s Heerenloo Noordwijk. Een collega heeft samen met haar man ons enorm geholpen en ons door Israël geloodst’. ‘Het voelde voor mij als thuiskomen. Hier in Nederland val ik altijd op omdat ik niet echt een Nederlandse kop heb. In Israël hoorde ik er bij’, vertelt Roberto. ‘Toen wij de vriend van mijn vader ontmoetten was het eerste wat hij zei dat ik heel veel op hem leek. We hebben zijn graf bezocht en veel verhalen over hem gehoord. Dat is heel fijn geweest’, vervolgt Roberto. Ook zoon Abel vond de reis naar Israël heel mooi. Hoewel hij wel van het bestaan van opa Rob weet begreep hij nog niet echt wat de werkelijke reden van dit bezoek is geweest. Abel vond het eten en het weer heel fijn: ‘Het water van de zee was zo blauw met heel mooie visjes en het was er lekker warm’, herinnert hij zich nog.
Familiegeschiedenis
Inmiddels hebben Maaike en Roberto ook een bezoek aan Auschwitz Birkenau gebracht. De overblijfselen uit de periode na het concentratiekamp worden beschermd door het museum dat in 1947 werd opgericht. Het monument is tegenwoordig een archief en collectiecentrum. ‘Dit was voor ons een begin punt. Je weet van de verhalen wat hier is gebeurd. Maar als je in het museum rondloopt komen de gruwelijke gebeurtenissen bij je binnen. Mensen die hier met de trein arriveerden, niet wetende dat ze de dood tegemoet liepen', zo hebben Maaike en Roberto dit bezoek ervaren.
Dit jaar willen ze een bezoek aan Sobibor brengen.
Roberto: ‘Hier is mijn familie uiteindelijk terecht gekomen en zijn ze op een gruwelijke wijze gedood. Ik vind het fijn dat ik door deze reis meer over mijn familiegeschiedenis te weten ben gekomen. Als Abel en zijn halfzusje Pippa later vragen hebben kan ik deze beantwoorden.’
Het bezoek aan Auschwitz Birkenau heeft veel indruk gemaakt.
| Foto: pr.