Katwijks Museum opent tentoonstelling over de zee

Katwijk en het Katwijks Museum hebben een diepe, historische verbondenheid met de zee. Diepe verbondenheid met de zee is al eeuwen lang een bron van inspiratie. De passie voor de zee vormt het hart van de nieuwe tentoonstelling in het Katwijks Museum, te zien van 1 februari tot en met 25 mei. 

De stilte van de zee, maar ook de onrust en de wreedheid hebben de verbeelding van kunstenaars geprikkeld. 

In het grijze verleden neemt de oude Homerus ons mee op de reizen van zijn Griekse held Odysseus. Daniël Defoe beschrijft in 1719 hoe Robinson Crusoe schipbreuk lijdt. Kapitein Ahab gaat ten onder in zijn waanzinnige strijd met ‘Moby Dick’, de monsterachtige witte potvis uit het gelijknamige boek van Herman Melville uit 1851. Ernest Hemingway vertelt in 1951 het verhaal van ‘De oude man en de zee’. Het heilloze gevecht van een eenzame visser met een troep haaien die zijn vangst, een zwaardvis, tot op het karkas verscheuren.

Zeeschilders

Beeldende kunstenaars laten zich niet onbetuigd. De zeventiende eeuwse zeeschilders als Jan Porcellis, Willem van de Velde de Oude en zijn zoon Willem van de Velde de Jonge tonen ons de beleving van de zee in die tijd. 

Bij Porcellis zijn natuurlijk schepen aanwezig, maar het accent ligt bij hem al op het beeld van de zee. Vader en zoon Van de Velde stofferen hun werk vooral met schepen, vaak op een spiegelgladde zee. De vroeg negentiende eeuwse Engelse schilder William Turner speelt met het licht over de zee en de schepen. In de loop van negentiende en de twintigste eeuw krijgen kunstenaars oog voor het karakter van de zee, louter de zee. De uitgestrektheid, de leegte, golfslag en licht, zonsondergangen worden opzichzelfstaande thema’s. De zee wordt meer dan decoratie. Soms zijn golven echte golven, soms is de zee grijs en vlak als een spiegel, soms kleurrijk als een regenboog. Zoals het aanzien van de zee voortdurend verandert, zo veelzijdig brengen kunstenaars van diverse pluimage hun passie voor de zee in beeld. 

Veelzijdigheid

Die veelzijdigheid vraagt om enige structuur en dat wordt zichtbaar in de opbouw van deze expositie. In ‘Zeeën en Zeeschepen’ wordt het werk getoond van schilders als Mesdag, Gruppé en Neumann, de keramist Tilmann Meyer-Faje en de fotografe Saskia Boelsums.

Nieuwe tentoonstelling 

‘Zeeën’ brengt de zee en niets dan de zee in beeld van de hand van Grobe, Kamerlingh Onnes, Putman, Armando en anderen. In het hoofdstuk ‘Vissen’ figureren onder andere Bartels, Munthe en Weismuller. In een carrousel van ronddraaiende, oplichtende foto’s maken bezoekers tenslotte kennis met het Zeepanorama van Ben Vroom.